तेल बजारमा राहत: युद्धको असर घट्दै जाँदा कच्चा तेलको मूल्य फेरि पुरानै स्तरमा

विश्व ऊर्जा बजारमा केही महिनादेखि देखिएको अस्थिरता क्रमशः कम हुँदै गएको छ। अमेरिका–इरान तनावका कारण उकालो लागेको कच्चा तेलको मूल्य अहिले पुनः युद्धअघिकै अवस्थामा फर्किन थालेको छ, जसले विश्व अर्थतन्त्र र उपभोक्तालाई राहत मिल्ने संकेत दिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ७० अमेरिकी डलरको सीमाभन्दा तल झरेको छ भने अमेरिकी बेन्चमार्क डब्ल्यूटीआई क्रुड पनि ७० डलरभन्दा कम मूल्यमा कारोबार भइरहेको छ। यससँगै युद्ध र सम्भावित आपूर्ति अवरोधका कारण बढेको अतिरिक्त मूल्य लगभग पूर्ण रूपमा समाप्त भएको विश्लेषण गरिएको छ।

ऊर्जा बजारमा सुधार आउनुको प्रमुख कारण विश्वकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक मानिने होर्मुज जलमार्गमा जहाज आवतजावत पुनः सामान्य हुनु हो। हाल उक्त मार्गबाट दैनिक करिब दुई करोड ब्यारेल कच्चा तेल ढुवानी भइरहेको छ, जुन युद्धअघिकै स्तर बराबर रहेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

अमेरिका र इरानबीच पछिल्लो समय तनाव कम हुँदै जानु तथा विभिन्न कूटनीतिक पहल सक्रिय बन्नुले पनि तेल बजारमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ। वार्ताको वातावरण बन्न थालेपछि आपूर्ति प्रणालीप्रति विश्व बजारको विश्वास बढेको र लगानीकर्ताको चिन्ता घटेको बताइएको छ। हाल ब्रेन्ट क्रुड प्रतिब्यारेल ७२.२४ देखि ७३.३४ डलरको बीचमा कारोबार भइरहेको छ भने डब्ल्यूटीआई क्रुडको मूल्य ६९.४० देखि ७०.०७ डलरको हाराहारीमा रहेको छ।

यता अमेरिकाको दैनिक कच्चा तेल उत्पादन एक करोड ३८ लाख ब्यारेल नाघेको छ, जुन अहिलेसम्मकै उच्च उत्पादन मानिएको छ। उत्पादन वृद्धि र आपूर्ति सहजताले पनि मूल्य नियन्त्रणमा सहयोग पुर्‍याएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। ऊर्जा बजारमा देखिएको यो सुधारले इन्धन आयातमा निर्भर मुलुकहरूलाई राहत दिनुका साथै विश्वव्यापी मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा समेत सकारात्मक योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।