एस् ए एन् एन् न्यूज
नेपालले आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला थप छवटा हिमाली शिखरलाई छुट्टाछुट्टै हिमालका रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिलाउन औपचारिक पहल अघि बढाएको छ। काठमाडौंमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण तथा आरोहण महासंघ को सन् २०२६ को साधारणसभामा नेपालले यो प्रस्ताव प्रस्तुत गरेको हो। प्रस्ताव स्वीकृत भए अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमालको विश्वव्यापी संख्या १४ बाट बढेर २० पुग्नेछ। नेपालमा मात्रै यस्ता हिमालको संख्या आठबाट बढेर १४ पुग्न सक्नेछ।
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खड्गराज पौडेल र नेपाल पर्वतारोहण संघका अध्यक्ष फुर गेल्जे शेर्पाले अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण समुदायसमक्ष नेपालको प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका हुन्। नेपाल पर्वतारोहण संघले प्रस्तावित छवटै शिखरको भौगोलिक पहिचान, उचाइ, छुट्टाछुट्टै चुचुरा र आरोहण मार्गसम्बन्धी अध्ययनका आधारमा तिनलाई स्वतन्त्र हिमालका रूपमा मान्यता दिन आग्रह गरेको छ।
प्रस्तावित छ हिमाल कुनकुन
नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताका लागि प्रस्ताव गरेका छवटा हिमाली शिखरमध्ये चारवटा कञ्चनजङ्घा क्षेत्रमा र दुईवटा सगरमाथा–ल्होत्से क्षेत्रमा रहेका छन्।
कञ्चनजङ्घा क्षेत्रमा पर्ने यालुङ काङको उचाइ आठ हजार पाँच सय पाँच मिटर, कञ्चनजङ्घा दक्षिणको आठ हजार चार सय ७६ मिटर, कञ्चनजङ्घा मध्यको आठ हजार चार सय ७३ मिटर र यालुङ काङ पश्चिमको आठ हजार ७७ मिटर रहेको उल्लेख गरिएको छ। त्यस्तै, सगरमाथा–ल्होत्से क्षेत्रमा पर्ने ल्होत्से मध्यको उचाइ आठ हजार चार सय १० मिटर र ल्होत्से शारको आठ हजार चार सय मिटर रहेको छ। यी शिखरहरूका आफ्नै नाम, भौगोलिक विशेषता र छुट्टाछुट्टै आरोहण मार्ग रहेको नेपाल पर्वतारोहण संघको दाबी छ। एउटा शिखर आरोहण गर्दैमा अर्को शिखर आरोहण गरेको नमानिने भएकाले प्रत्येकलाई छुट्टै पर्वतारोहण गन्तव्यका रूपमा मूल्यांकन गर्नुपर्ने संघको तर्क छ।
अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता किन आवश्यक छ
नेपालमा आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ वटा हिमाल राष्ट्रिय अभिलेखमा सूचीकृत छन्। तर अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण समुदायले हाल नेपालका आठवटा हिमाललाई मात्रै छुट्टाछुट्टै आठ हजार मिटरमाथिका हिमालका रूपमा मान्यता दिएको छ। नेपाल पर्वतारोहण संघले बाँकी छवटा शिखरलाई पनि अन्तर्राष्ट्रिय सूचीमा समावेश गराउन लामो समयदेखि पहल गर्दै आएको जनाएको छ। यसपटक प्रस्तावलाई थप प्रभावकारी बनाउन मधुसूदन अधिकारीको नेतृत्वमा पाँच सदस्यीय विशेषज्ञ टोली गठन गरिएको थियो। टोलीले प्रस्तावित शिखरहरूको पहिचान, उचाइ र छुट्टाछुट्टै आरोहण मार्गसम्बन्धी आधार प्रस्तुत गरेको छ।
प्रस्ताव स्वीकृत भए के हुन्छ
नेपालको प्रस्ताव अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्वीकृत भए विश्वका आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला मान्यताप्राप्त हिमालको संख्या १४ बाट बढेर २० पुग्नेछ। नेपालमा मात्रै यस्ता हिमालको संख्या आठबाट बढेर १४ पुग्नेछ। यससँगै विश्वका २० वटा मान्यताप्राप्त आठ हजार मिटरमाथिका हिमालमध्ये १४ वटा नेपालमा रहेको पहिचान स्थापित हुन सक्नेछ।
हिमाली पर्यटनसँगै जलवायु परिवर्तनको मुद्दा पनि प्राथमिकतामा
हिमालको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान र वर्गीकरणसँगै जलवायु परिवर्तनका कारण हिमाली क्षेत्रमा बढ्दै गएका जोखिमबारे पनि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गराउने नेपालको तयारी छ। हिमनदी पग्लिने समस्या, हिमाली प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण र पर्वतीय समुदायको जीविकोपार्जनलाई अन्तर्राष्ट्रिय छलफलको विषय बनाउनुपर्नेमा मन्त्री पौडेलले जोड दिएका छन्। नेपाल पर्वतारोहण संघको आतिथ्यमा आयोजित यूआईएको साधारणसभामा विभिन्न देशका पर्वतारोहण महासंघका प्रतिनिधि, विज्ञ तथा सरोकारवालाहरू सहभागी छन्। यसअघि नेपालले सन् १९८२ र २०११ मा पनि यस्तो साधारणसभा आयोजना गरेको थियो। थप छवटा हिमाली शिखरलाई अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिलाउने नेपालको प्रयासले देशको पर्वतीय पहिचान विस्तार गर्नुका साथै पर्यटन, अनुसन्धान र हिमाली अर्थतन्त्रका क्षेत्रमा नयाँ सम्भावना खोल्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
