अजेन्द्र वाईबा तामाङ
पाँचथरको तुम्बेवा गाउँपालिका मा निर्माण गरिएको आङ्ना–मौवा बृहत् तमोर लिफ्टिङ खानेपानी आयोजनाको उद्घाटन भएको चार वर्ष बित्न लाग्दा पनि अधिकांश उपभोक्ताको धारामा नियमित रूपमा पानी नपुगेको गुनासो बढ्दै गएको छ। करिब ४५ करोड रुपैयाँभन्दा बढी लागतमा निर्माण गरिएको उक्त आयोजना तत्कालीन प्रधानमन्त्री Sher Bahadur Deuba ले २०७८ चैतमा उद्घाटन गरेका थिए। आयोजनाको उद्घाटनका क्रममा सार्वजनिक रूपमा धारा खोलेर पानी झारेको देखाइएको भए पनि तुम्बेवा गाउँपालिका–१, २ र ३ का धेरै उपभोक्ताले अहिलेसम्म खानेपानी सेवा नपाएको बताएका छन्।
स्थानीयका अनुसार २०७३ सालमा ठेक्का प्रक्रिया अघि बढाइएको उक्त आयोजना निर्माणको जिम्मा कन्काई प्रेरणा जेभीले लिएको थियो। तमोर नदीको लखुवाघाट क्षेत्रबाट पानी पम्पिङ गरेर मौवा क्षेत्रसम्म पुर्याई वितरण गर्ने उद्देश्यसहित आयोजना निर्माण गरिएको थियो। आयोजना सम्पन्न भएको घोषणा गरिए पनि गाउँका धेरै बस्तीमा नियमित पानी वितरण हुन नसकेको स्थानीयवासीको भनाइ छ।
स्थानीय उपभोक्ता बताउँछन्, “उद्घाटनका बेला पानी झारेर आयोजना सञ्चालनमा आएको सन्देश दिइयो। तर त्यसपछि हाम्रो घरको धारामा नियमित पानी आएको छैन। करोडौँ रुपैयाँ खर्च भएको आयोजना केवल उद्घाटनमै सीमित भएको जस्तो लागेको छ।”
सरकारी तथ्यांकअनुसार उक्त आयोजनाबाट १,६०० भन्दा बढी घरधुरी तथा करिब ८ हजार नागरिक लाभान्वित हुने लक्ष्य राखिएको थियो। तर लक्ष्यअनुसार सेवा प्रवाह नहुँदा स्थानीयवासी निराश बनेका छन्। कतिपय बस्तीका नागरिक अझै पनि मुहान, कुवा तथा अन्य वैकल्पिक स्रोतमा निर्भर रहन बाध्य छन्।
स्थानीयले आयोजनाको प्राविधिक अवस्था, सञ्चालनमा देखिएका समस्या तथा हालसम्म पानी वितरण हुन नसक्नुको कारणबारे सम्बन्धित निकायले स्पष्ट जानकारी दिनुपर्ने माग गरेका छन्। उनीहरूले करोडौँ लगानी भएको आयोजना प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गरी उपभोक्ताको घर–घरमा खानेपानी पुर्याउन सरकार र सम्बन्धित निकायलाई आग्रह गरेका छन्। यता आयोजनाको वर्तमान अवस्था, परीक्षण, मर्मतसम्भार वा सञ्चालनसम्बन्धी विषयमा सम्बन्धित कार्यालय तथा निर्माण कम्पनीको आधिकारिक धारणा भने सार्वजनिक हुन बाँकी छ।
स्थानीयको माग
आयोजनाको वास्तविक अवस्था सार्वजनिक गरियोस्।
निर्माण तथा सञ्चालनमा देखिएका समस्या छानबिन गरियोस्।
उपभोक्ताको धारामा नियमित खानेपानी आपूर्ति सुनिश्चित गरियोस्।
सार्वजनिक खर्च र आयोजनाको गुणस्तरबारे सम्बन्धित निकायले जवाफदेहिता देखाओस्।
स्थानीयवासीको अपेक्षा छ—उद्घाटनको मञ्चमा मात्र होइन, अब आफ्नै घरको धारामा पनि पानी झरोस्।
